نسخه مناسب چاپ

بازگشت به آرشيو

كارگروه تخصصي سيل و طغيان رودخانه

1-   مقدمه

شرایط جغرافیایی و توپوگرافی ایران به گونه ایست که حوادث طبیعی مختلف  از جمله سیل و زلزله به دفعات و تناوب زياد در آن اتفاق می افتد و به همین منظور کاهش خسارات این بلایا همواره مورد توجه دولت بوده است. در این راستا قانون تشكيل كميته ملي كاهش اثرات بلاياي طبيعي در سال1370 به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد و به موجب اين قانون كميته ملي كاهش اثرات بلاياي طبيعي به منظور مبادله اطلاعات, مطالعه, تحقيقات علمي و پيدا كردن راه كارهاي منطقي جهت پيشگيري و كاهش اثرات بلاياي طبيعي  به رياست وزيركشور و عضويت وزراء و مسئولين سازمان‌های مرتبط تشكيل ‌گردید. به موجب آیین نامه این قانون 9 کارگروه با محورهای حوادث طبیعی غالب، جهت اجرایی شدن اهداف قانون مذکور در سطح ملی تشکیل گردید که از جمله آنها کارگروه سیل وطغیان رودخانه می باشد که رسما کار خود را از سال 1372 آغاز و فعالیتهای موثری متناسب با نيازها و ضرورتهاي آن مقطع زماني ،  در روشهای مدیریت سیلاب ارائه نمود. تصویب طرح جامع امداد و نجات در سال 1382 تغییرات محدودی در ساختار و اعضا این کارگروه جهت کاراتر شدن آن ایجاد نمود. این کارگروه هم اکنون با14عضو از نهادهای اصلی مرتبط با سیل در کشور به ریاست وزارت نیرو فعالیت خود را در سطح ملی انجام می دهد. 

2-   اعضاء

بحران حاصل از پدیده سیل نیز مانند سایر بلایای طبیعی باید در سه مرحله قبل، حین و بعد از وقوع حادثه به صورت کاملا هماهنگ با هم مدیریت گردد. لذا مدیریت سیل هم مانند سایر بحرانهای طبیعی مدیریتی فرابخشي بوده  و بنابراین ارگانها و سازمانهای گوناگونی با توجه به اختیارات و وظایف قانونی خود در این مدیریت نقش دارند. با عنایت به این موارد اعضاء این کارگروه که به ریاست وزارت نیرو تشکیل می شود عبارتند از:

·        وزارت نيرو (دبيرخانه و مسئوليت كميته)

·         وزارت كشور

·         وزارت جهاد كشاورزي

·         بنياد مسكن انقلاب اسلامي

·         مركز تحقيقات ساختمان و مسكن

·         وزارت راه و ترابري

·        سازمان هواشناسي

·        وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری

·         صدا وسيماي جمهوري اسلامي ايران

·         سازمان فضایی ايران

·         جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران

·         سازمان زمين شناسي واكتشا فات معدني كشور

·        معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي ريا ست جمهوري

·         موسسه تحقيقات آب

3-   شرح وظایف

 مهمترین وظيفه کارگروه انجام برنامه‌ريزي، ظرفيت‌سازي، ايجاد هماهنگي و هدايت فعاليت‌های مرتبط با سیلاب در سطح ملی می باشدوجهت نیل به این هدف فعالیتهای کارگروه در چهار محور کاری تهیه بانک اطلاعاتی،مطالعات و پژوهش، آموزش و فعالیتهای  اجرایی و ستادی برنامه ریزی و اجرا می گردد.

الف- ایجاد بانک اطلاعاتی :

·        ایجاد بانک اطلاعاتی تخصصی سیل و خسارات ناشی از آن

·        جمع آوری مجموعه اطلاعات پایه و تخصصی در ارتباط با رودخانه ها و سیلابها و نوسانات آب دریا

·        مستندسازی اطلاعات سیلاب درکشور

ب- مطالعات و پژوهش :

·        برنامه ریزی، پیشنهاد و اجرای طرحهای مطالعاتی و تحقیقاتی موردنیاز برای کاهش خسارات سیل و نوسانات آب دریا و تعیین دستگاه اجرایی ذیربط

·        تهیه نقشه های پهنه بندی سیلاب رودخانه های کشور

·        انجام تحقیقات و تهیه دستورالعمل ها و تدوین ضوابط فنی و حقوقی مرتبط

·        برنامه ریزی و مطالعه ایجاد سیستم پیش بینی و هشدار سیل

·        طراحی ساختارهای مدیریت و تدوین نظامنامه مدیریت سیلاب درمناطق مختلف کشور

·        طراحی نرم افزارهای لازم در زمینه پیشگیری و کنترل سیلاب

·        مطالعه و بررسی روشهای مختلف کاهش خسارات سیل

ج- آموزش

·        ارتقاء سطح دانش فنی کارشناسان و مدیران و مسئولین سازمانهای ذیربط و برگزاری سمینارها، دوره ها و کارگاههای آموزشی، نشر کتب و جزوات آموزشی، بازدیدهای علمی.

·        تهیه برنامه های تبلیغاتی و فرهنگی به منظور آموزش همگانی و بالابردن سطح آگاهی عمومی از طریق رسانه های عمومی شامل صدا و سیما، مطبوعات، برگزاری سخنرانی، نشر کتب، چاپ بروشور، پوستر آموزشی و آموزش مفاهیم پایه در کتب درسی.

·        ترویج استفاده از دستاوردهای نوین علمی و فنی در مسائل مربوط به پیشگیری و کاهش خسارات سیل و نوسانات آب دریا.

·        توسعه شبکه های اطلاع رسانی در زمینه سیلاب و راهکارهای مقابله با آن.

·        همکاری و هماهنگی لازم با مؤسسات تحقیقاتی و مراکز علمی داخلی و خارجی به منظور تبادل و انتقال تجربیات و برگزاری سمینارها و نشست های علمی و تحقیقاتی در این زمینه.

د- فعالیت های اجرایی و ستادی : (مدیریت و دبیرخانه)

·        ایجاد هماهنگی بین دستگاههای اجرایی مختلف در رابطه با مطالعه و اجرای طرحهای پیشگیری و کنترل سیلاب در کشور.

·        ایجاد هماهنگی بین کار گروههای فرعی سیل در استانها و اعمال نظارت عالیه بر آنها.

·        انعقاد توافقنامه، قرارداد و یا پیگیری تصویب آئین نامه و یا قانون مناسب به منظور اجرایی شدن روابط بین سازمانی و مشارکت داخلی و خارجی و نیز مشارکت مردمی در پیشگیری و مدیریت مخاطرات سیلاب.

4-   برخی  از فعالیتهای انجام شده در كارگروه (در صورت امکان همراه با عکس)

·        تدوین رئوس برنامه های استراتژی مدیریت سیل در کشور با همکاری بانک جهانی

·        فرهنگ سازی استفاده از روشهای غیره سازه ای  در  طرحهای مدیریت سیل مناطق مختلف کشور

·        تهیه بیش از 10 عنوان کتاب و نشریه آموزشی ، 7 عنوان لوح فشرده،5عنوان پوستر برای مخاطبان عمومی و تخصصی

·        تهیه 3 عنوان فیلم آموزشی و پخش از صدا و سیما جهت آمادگی در برابر سیلاب

·        برگزاری بیش از 10 سمینار علمی  و مدیریت  هماهنگی نهادها در کشور

·        تهیه چارچوب و شرح خدمات انجام مطالعات روشهای مهار سیلاب

·        پی گیری تهیه نظامنامه مدیریت بحران سیل کشور(در دست انجام)

·        راه اندازی انجام مطالعات پهنه بندی سیل در کشور(که به دنبال آن تا کنون در حدود 12000کیلومتر از رودخانه های کشور این مورد انجام شده است)

·        تهیه بسته نرم افزاری مدل ملی شبیه سازی سیلاب (همت)

·        تهیه 3 طرح جامع سیل در مناطق حساس کشور